Aktualności

Treść strony

Treść artykułu

Stanowisko Zarządu PTW w sprawie zamiennego stosowania szczepionek DTPa o dTpa w 6. roku życia w ramach Programu Szczepień Ochronnych

07/11/2016

Odpowiedź na zapytanie Konsultanta Krajowego w dziedzinie pediatrii

31 maja 2016 r.

Szanowna Pani
Prof. dr hab. med. Teresa Jackowska
Konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii

Szanowna Pani Profesor,

W odpowiedzi na list Pani Profesor, dotyczący szczepionek przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi stosowanych u dzieci w okresie przedszkolnym w 6. roku życia, proszę przyjąć poniższe stanowisko Polskiego Towarzystwa Wakcynologii.

Szczegółowo sformułowane pytanie Pani Profesor brzmiało następująco: „Czy dzieci do 7. roku życia, (czyli do ukończenia 6. roku życia) powinny mieć rekomendowaną szczepionkę DTaP, czy mogą otrzymywać dTap (zakładając dostępność obu szczepionek), a wybór powinien należeć do lekarza, bo są to szczepionki równorzędne.”

Podstawą prowadzenia szczepień ochronnych w naszym kraju jest corocznie wydawany Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. W Komunikacie z dnia 16 października 2015 r. dotyczącym szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi dzieci w 6. roku życia znajduje się w tabeli na stronie 7 zapis: „Szczepionką przeciw BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI zawierającą bezkomórkowy komponent krztuśca (DTaP)”, a w informacjach uzupełniających na stronie 33 „U dzieci, które ukończyły 6 rok życia, a które w 6 roku życia nie otrzymały dawki przypominającej szczepionki przeciw BŁONICY, TĘŻCOWI i KRZTUŚCOWI (DTaP) można stosować szczepionki przeciw BŁONICY, TĘŻCOWI i KRZTUŚCOWI ze zmniejszoną zawartością toksoidu błoniczego i komponentu krztuścowego (dTap)”. Powyższe zapisy wskazują, że podstawowym preparatem, który powinien być stosowany w szczepieniu dzieci do ukończenia 6. roku życia są szczepionki typu DTPa, a preparaty ze zredukowaną dawką bezkomórkowego składnika krztuścowego należy stosować przede wszystkim u dzieci po ukończeniu 6 lat.

Podobne stanowisko przedstawiono w Zaleceniach Polskiej Grupy Ekspertów ds. Szczepień przeciwko Krztuścowi dotyczących wskazań do stosowania skojarzonych szczepionek przeciwkrztuścowych (dTpa) u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych (Wskazania i zasady stosowania skojarzonych szczepionek przeciwkrztuścowych (dTpa) u dzieci starszych, młodzieży i dorosłych. Zalecenia polskich ekspertów. Med. Prakt. Pediatr., WS 1/2010).

Rozważając możliwość zamiennego stosowania szczepionek dTpa w miejsce DTPa u dzieci w 6. roku życia należy wziąć pod uwagę względnie krótki okres skuteczności klinicznej w zapobieganiu krztuścowi po podaniu dTpa (1-2 lat), wynikający z szybkiego zmniejszania się poziomu ochrony po podaniu tej szczepionki dzieciom w wieku szkolnym i młodzieży (Acosta A.M. i wsp., Pediatrics 2015). Na podstawie dostępnych aktualnie danych naukowych wydaje się, że skuteczność rzeczywista dawki DTPa jest nieco dłuższa niż dTpa (Klein N.P. i wsp. NEJM 2012; 367: 1012–1019 oraz Baxter R. i wsp. BMJ, 2013; 347: f4249), choć nie ma na to twardych dowodów z bezpośredniego porównania. Niemniej zdecydowana większość danych o trwałości ochrony klinicznej przed zachorowaniem na krztusiec dotyczy schematów szczepienia podstawowego z DTPa jako 5. dawką w 4-5. rż., co także pośrednio przemawia za zalecaniem takiego sposobu postępowania, jako najlepiej udokumentowanego.

Zastosowanie u dzieci w 6. rż. szczepionki typu dTpa może spowodować trudności w realizacji programu szczepień w 14. roku życia, gdyż tylko jeden z produktów zarejestrowanych i dostępnych w Polsce (Boostrix) posiada w Charakterystyce Produktu Leczniczego zapis o możliwości podawania kolejnych dawek przypominających. Wprowadzenie dTpa powszechnie, jako dawki przypominającej w 6. rż. w ramach polskiego PSO, wymagałoby odpowiednich regulacji prawnych ze strony Ministerstwa Zdrowia, aby zdjąć z lekarzy odpowiedzialność za stosowanie szczepionki poza zarejestrowanymi wskazaniami.
Warto zauważyć, że także Amerykański Komitet Doradczy ds. Szczepień Ochronnych zaleca w roku 2016 stosowanie szczepionki DTaP do ukończenia 7 lat.

Powyższe zalecenia dotyczą sytuacji równej dostępności do szczepionek DTaP i dTpa. W przypadku niedoborów szczepionek DTaP możliwe jest zastosowanie działań awaryjnych (doraźnych), które ‑ choć nieoptymalne ‑ stanowią akceptowalne rozwiązanie doraźnych problemów. Jednak także i w takim przypadku Ministerstwo Zdrowia powinno uregulować problem zapisu w ChPL dotyczący podawania kolejnych dawek przypominających dTpa w przypadku zakupu preparatu bez takiej rejestracji.

W świetle powyższego wyjaśnienia uważamy, że podstawową szczepionką, która należy stosować u dzieci w 6. rż. jest DTPa, a w przypadku jej niedoborów można jako działanie awaryjne stosować preparaty dTpa.

W imieniu Zarządu PTW

Prof. dr hab. n. med. Jacek Wysocki
Przewodniczący PTW

Idź do góry
Jesteś członkiem PTW?
Zdobądź dostęp i korzystaj z własnego konta oraz forum.

Contact form

Chcesz zostać członkiem PTW?

Wypełnij formularz zgłoszeniowy.