Aktualności

Treść strony

Treść artykułu

Stanowisko Zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii z dnia 10 marca 2017 roku w sprawie uproszczonego schematu szczepienia podstawowego przeciwko pneumokokom w ramach szczepień zalecanych

22/06/2017
dr hab. n. med. Leszek Szenborn, dr n. med. Jacek Mrukowicz, mgr Małgorzata Ściubisz, prof. dr hab. n. med. Jacek Wysocki, dr n. med. Hanna Czajka, dr n. med. Ilona Małecka, dr n. med. Ewa Talarek, dr hab. n. med. Ernest Kuchar, dr n. med. Joanna Kazubska
Skróty: CI – przedział ufności, IChP – inwazyjna choroba pneumokokowa, PCV‑7 – 7‑walentna skoniugowana szczepionka przeciwko pneumokokom, PCV‑10 – 10‑walentna skoniugowana szczepionka przeciwko pneumokokom, PCV‑13 – 13‑walentna skoniugowana szczepionka przeciwko pneumokokom 28

Zgodnie z  rozporządzeniem Ministra  Zdrowia wszystkie niemowlęta urodzone po 31 grudnia 2016 roku są obowiązkowo szczepione przeciwko pneumokokom. Do realizacji szczepień obowiązkowych w ramach Programu Szczepień Ochronnych (PSO) w 2017 roku Ministerstwo Zdrowia zakupiło skoniugowaną szczepionkę 10‑walentną (PCV‑10), a szczepienie podstawowe dzieci nienależących do grup ryzyka odbywa się w schemacie uproszczonym 2+1. U dzieci urodzonych przedwcześnie i w innych grupach ryzyka obowiązuje natomiast schemat zalecany przez producenta szczepionki dla danej grupy wiekowej (czyli w przypadku niemowląt w pierwszym półroczu życia 3+1).

Zalecenie

W świetle danych o podobnej skuteczności obu dostępnych aktualnie skoniugowanych szczepionek w profilaktyce inwazyjnej choroby pneumokokowej (IChP) u dzieci (p. Med. Prakt. Szczepienia 1/2017, s. 25–26 oraz s. 27–37 – przyp. red.), po analizie opublikowanych danych naukowych oraz dokonaniu bilansu korzyści i potencjalnego ryzyka, Zarząd Polskiego Towarzystwa Wakcynologii zaleca, aby:

  • w sytuacji, gdy rodzice zdecydują się na podanie dziecku szczepionki 13‑walentnej (PCV‑13) w ramach szczepień zalecanych (odpłatnych), stosować te same zasady dotyczące terminów i liczby podanych dawek szczepienia podstawowego, jak zalecane w PSO (tj. w populacji zdrowych niemowląt urodzonych w fizjologicznym terminie schemat uproszczony 2+1).

pneumokoki-tabela-1

Uzasadnienie

Możliwość skorzystania z tego uproszczonego schematu dla PCV‑13 w ramach szczepień zalecanych, zgodnie z zapisem w Charakterystyce Produktu Leczniczego tego preparatu, wynika ze stosowania innej szczepionki skoniugowanej (PCV‑10) w całej populacji dzieci, co stwarza warunki do stopniowego wytworzenia ochrony populacyjnej rekompensującej mniejszą liczbę dawek w pierwszym półroczu życia. Schemat 2+1 dla szczepień powszechnych w ramach PSO zarejestrowano także dla PCV‑10 i na tej podstawie wprowadzono go do aktualnego kalendarza szczepień.

W praktyce pierwsze szczepienia obowiązkowe przeciwko pneumokokom rozpoczęły się na  początku marca 2017 roku i od tej pory niemowlęta zaczynające cykl uodpornienia przeciwko pneumokokom także odpłatną szczepionką w ramach szczepień zalecanych można szczepić według schematu uproszczonego 2+1.

W ocenie skuteczności klinicznej szczepionek przeciwko pneumokokom bierze się pod uwagę 2 cele:

      • zapobieganie IChP
      • wpływ szczepień na  nosicielstwo serotypów pneumokoka uwzględnionych w ich składzie, co jest istotne dla uzyskania dodatkowego

Dysponujemy dowodami naukowymi, ale tylko w odniesieniu do dzieci urodzonych w fizjologicznym terminie porodu, że skuteczność schematu 2+1 jest praktycznie zbliżona do efektów schematu 3+1. Dobrą skuteczność programów szczepień w schemacie 2+1 potwierdzono w badaniach epidemiologicznych obu aktualnie dostępnych szczepionek skoniugowanych (PCV‑10 i PCV‑13). Zaobserwowane różnice immunogenności na korzyść większej liczby dawek w pierwszym półroczu życia są niewielkie, dlatego w wielu krajach stosuje się schemat uproszczony, który jest nie tylko łatwiejszy w realizacji współczesnego, rozbudowanego PSO, ale także efektywniejszy kosztowo.

Dobrą skuteczność schematu 2+1 w zapobieganiu IChP potwierdzają wyniki badań z randomizacją, które przeprowadzono ze szczepionkami PCV‑7 i PCV‑10, oraz liczne badania obserwacyjne, w których – w różnych krajach lub ich prowincjach – porównano rzeczywistą skuteczność kliniczną w okresie przed wprowadzeniem szczepień w różnych schematach (3+1, 2+1, 3+0 i 2+0) oraz po ich wprowadzeniu (tab. 1.). Te ostatnie badania podsumowano w metaanalizie, wykazując podobną skuteczność schematów 3+1 i 2+1, także w od‑ niesieniu do wpływu szczepień na nosicielstwo serotypów pneumokoka uwzględnionych w szczepionkach. Podobne wyniki uzyskano w ocenie skuteczności profilaktyki pozaszpitalnego zapalenia płuc (tab. 2.)

pneumokoki-tabela-2

Piśmiennictwo

      1. Spijkerman J., Veenhoven R.H., Wijmenga‑Monsuur A.J. i wsp.: Immunogenicity of 13‑valent pneumococcal conjugate vaccine administered according to 4 different primary immunization schedules in infants: a randomized clinical trial. JAMA, 2013; 310: 930
      2. Deloria Knoll M., Park D.E., Johnson T.S. i wsp.: Systematic review of the effect of pneumococcal conjugate vaccine dosing schedules on immunogenicity. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33 (supl. 2): S119
      3. Palmu A.A., Jokinen J., Borys D. i wsp.: Effectiveness of the ten‑valent pneumococcal Haemophilus influenzae protein D conjugate vaccine (PHiD‑CV10) against invasive pneumococcal disease: a cluster randomised trial. Lancet, 2013; 381: 214–222
      4. Black S., Shinefield H., Fireman B. i wsp.: Efficacy, safety and immunogenicity of heptava‑ lent pneumococcal conjugate vaccine in children. Northern California Kaiser Permanente Vaccine Study Center Group. Pediatr. Infect. Dis. J., 2000; 19: 187–195
      5. Conklin L., Loo J.D., Kirk J. i wsp.: Systematic review of the effect of pneumococcal conjugate vaccine dosing schedules on vaccine‑type invasive pneumococcal disease among young children. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33 (supl. 2): S109–118
      6. Fleming‑Dutra K.E., Conklin L., Loo J.D. i wsp.: Systematic review of the effect of pneu‑ mococcal conjugate vaccine dosing schedules on vaccine‑type nasopharyngeal carriage. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33 (supl. 2): S152
      7. Loo J.D., Conklin L., Fleming‑Dutra K.E. i wsp.: Systematic review of the effect of pneu‑ mococcal conjugate vaccine dosing schedules on prevention of pneumonia. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33 (supl. 2): S140–151
      8. Loo J.D., Conklin L., Fleming‑Dutra K.E. i wsp.: Systematic review of the indirect effect of pneumococcal conjugate vaccine dosing schedules on pneumococcal disease and colonization. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33: supl. 2
      9. O’Brien K.L., Moulton L.H., Reid R. i wsp.: Efficacy and safety of seven‑valent conjugate pneumococcal vaccine in American Indian children: group randomised trial. Lancet, 2003; 362: 355–361
      10. Mahon B.E., Hsu K., Karumuri S. i wsp.: Effectiveness of abbreviated and delayed 7‑va‑ lent pneumococcal conjugate vaccine dosing regimens. Vaccine, 2006; 24: 2514–2520
      11. Whitney C.G., Pilishvili T., Farley M.M. i wsp.: Effectiveness of seven‑valent pneumococcal conjugate vaccine against invasive pneumococcal disease: a matched case‑control study. Lancet, 2006; 368: 1495–1502
      12. Rückinger S., van der Linden M., Reinert R.R., von Kries R.: Efficacy of 7‑valent pneumo‑ coccal conjugate vaccination in Germany: An analysis using the indirect cohort method. Vaccine, 2010; 28: 5012–5016
      13. Deceuninck G., de Wals P., Boulianne N., de Serres G.: Effectiveness of pneumococcal conjugate vaccine using a 2+1 infant schedule in Quebec, Canada. Pediatr. Infect. Dis. J., 2010; 29: 546–549
      14. Tregnaghi M.W., Sáez‑Llorens X., López P. i wsp.: Efficacy of pneumococcal nontypable Haemophilus influenzae protein D conjugate vaccine (PHiD‑CV) in young Latin American children: A double‑blind randomized controlled trial. PLoS Med., 2014; 11: e1 001 657
      15. Jokinen J., Rinta‑Kokko H., Siira L. i wsp.: Impact of ten‑valent pneumococcal conjugate vaccination on invasive pneumococcal disease in Finnish children–a population‑based study. PLoS One, 2015; 10: e0 120 290
      16. Verani J.R., Domingues C.M., de Moraes J.C. i wsp.: Indirect cohort analysis of 10‑valent pneumococcal conjugate vaccine effectiveness against vaccine‑type and vaccine‑related invasive pneumococcal disease. Vaccine, 2015; 33: 6145–6148
      17. Moore M.R., Link‑Gelles R., Schaffner W. i wsp.: Effectiveness of 13‑valent pneumococcal conjugate vaccine for prevention of invasive pneumococcal disease in children in the USA: a matched case‑control study. Lancet Respir. Med., 2016; 4: 399–406
      18. van der Linden M., Falkenhorst G., Perniciaro S. i wsp.: Effectiveness of pneumococcal conjugatevVaccines (PCV7 and PCV13) against invasivepPneumococcal disease among children under two years of age in germany. PLoS One, 2016; 11: e0 161 257
      19. Andrews N.J., Waight P.A., Burbidge P. i wsp.: Serotype‑specific effectiveness and cor‑ relates of protection for the 13‑valent pneumococcal conjugate vaccine: a postlicensure indirect cohort study. Lancet Infect. Dis., 2014; 14: 839–846
      20. Oosterhuis‑Kafeja F., Beutels P., van Damme P.: Immunogenicity, efficacy, safety and effec‑ tiveness of pneumococcal conjugate vaccines (1998–2006). Vaccine, 2007; 25: 2194–2212
      21. Black S.B., Shinefield H.R., Ling S. i wsp.: Effectiveness of heptavalent pneumococcal conjugate vaccine in children younger than five years of age for prevention of pneumonia. Pediatr. Infect. Dis. J., 2002; 21: 810–815
      22. Hansen J., Black S., Shinefield H. i wsp.: Effectiveness of heptavalent pneumococcal conjugate vaccine in children younger than 5 years of age for prevention of pneumonia: updated analysis using World Health Organization standardized interpretation of chest radiographs. Pediatr. Infect. Dis. J., 2006; 25: 779–781
      23. Adam D., Fehnle K.: Safety and effectiveness against respiratory tract infections for pneumococcal conjugate vaccine co‑administered with routine vaccine combinations. Vaccine, 2008; 26: 5944–5951
      24. Esposito S., Lizioli A., Lastrico A. i wsp.: Impact on respiratory tract infections of hep‑ tavalent pneumococcal conjugate vaccine administered at 3, 5 and 11 months of age. Respir. Res., 2007; 8: 12
      25. Whitney C.G., Goldblatt D., O’Brien K.L.: Dosing schedules for pneumococcal conjugate vaccine: considerations for policy makers. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33 (supl. 2): S172–181

Opublikowano w: Medycyna Praktyczna Szczepienia 2/2017, s.27-30.

Idź do góry
Jesteś członkiem PTW?
Zdobądź dostęp i korzystaj z własnego konta oraz forum.

Contact form

Chcesz zostać członkiem PTW?

Wypełnij formularz zgłoszeniowy.